30.000 leveranciers, één uitdaging
Bij het Leuvense imec, wereldleider in halfgeleideronderzoek, verschuift de klimaatuitdaging van de eigen organisatie naar de keten errond. Ann-Sophie Vanwinsen werkt vanuit de aankoopafdeling aan een aanpak die focust op actieve dialoog en gerichte actie.
imec staat aan de frontlinie van technologische innovatie. Als onderzoekscentrum in de halfgeleiderindustrie met klanten als Apple, Microsoft en ASML, verkent het dagelijks wat chips mogelijk maken in onze samenleving: van smartphones tot auto’s, en toepassingen die vandaag nog niet bestaan. Hoe maak je ze kleiner, efficiënter én tegelijk duurzamer?
“Toen we in 2023 voor het eerst onze volledige scope 3-uitstoot in kaart brachten, werd één ding meteen duidelijk: de echte uitdaging lag niet intern.” Meer dan 90% van de totale uitstoot bleek zich in de keten te bevinden. “Er gaat niets gebeuren met onze footprint als onze leveranciers niet mee bewegen.”
– Ann-Sophie Vanwinsen, Category Buyer bij imec
Een keten die zich niet zomaar laat meten
“Een groot deel van onze supply chain was eigenlijk een black box”, aldus Ann-Sophie. Met tienduizenden leveranciers en amper beschikbare productdata bleek nauwkeurige meting moeilijk. In het eerste jaar leverde slechts één leverancier een product carbon footprint aan.
Tegelijk evolueert die data continu. Nieuwe inzichten, nieuwe data en een groeiende maturiteit zorgen ervoor dat cijfers elk jaar verschuiven. Wat vandaag een baseline lijkt, is morgen alweer achterhaald. Een vast traject uittekenen wordt zo bijna paradoxaal.
Met 30.000 leveranciers wordt al snel duidelijk dat je niet alles en iedereen in beweging krijgt. “Je kunt al je leveranciers benaderen, maar dat levert zelden sterke resultaten op.” In plaats daarvan kiest imec voor focus. Niet iedereen tegelijk, maar een gerichte selectie: leveranciers die al verder staan, partners met een grote impact, en spelers waar nog veel potentieel zit.
Bij koplopers zit de hefboom in versnelling, leren van wat al werkt. Bij minder mature leveranciers begint het vaak bij de basis: uitleg geven, samen zitten, eerste stappen definiëren. “Soms gaat het gewoon over het uitleggen van scope 1, 2 en 3. Of samen kijken waar ze concreet kunnen beginnen.”
Van vragenlijst naar dialoog
Die aanpak vraagt ook een andere manier van werken. Vragenlijsten blijven een noodzakelijk vertrekpunt en geven een eerste beeld. Maar ze blijken zelden voldoende om echt vooruitgang te boeken. “Veel leveranciers verwijzen gewoon naar hun duurzaamheidsrapport, maar daarmee kom je niet tot op productniveau.”
De echte doorbraak ontstaat pas in gesprek. Dat betekent ook: voorbij de klassieke contactpersonen geraken. Niet alleen praten met sales, maar met mensen die inhoudelijk betrokken zijn: sustainability teams, LCA-experten of evengoed verantwoordelijken voor energie. Eens die aan tafel zitten, verandert de dynamiek.
“De gesprekken zijn vaak veel constructiever dan je zou verwachten.”
Intern moet het ook kloppen
Die externe beweging vraagt ook een stevige interne basis. Bij imec is dit niet louter een traject dat erbij wordt genomen. Het vraagt tijd, mensen en duidelijke keuzes. “Dit is geen activiteit die je naast je werk in een Excel kunt doen. Het is een dagtaak.”
Met steun van zowel de sustainability director als de aankoopdirecteur krijgt het thema gewicht binnen de organisatie. Dat vertaalt zich concreet: tijd vrijmaken, prioriteiten stellen, en het onderwerp structureel verankeren. “Ongeveer de helft van mijn tijd gaat naar duurzaamheid. Dat maakt dat je het echt kunt verankeren: meetings plannen, KPI’s definiëren, resultaten opvolgen.”
Wacht geen perfecte data af
Als we Ann-Sophie vragen naar de grootste valkuil antwoordt ze steevast: “wachten tot de data klopt”. In een context waar informatie continu evolueert, is perfectie geen realistisch startpunt. “Datakwaliteit zal nooit perfect zijn. Je moet durven starten met wat er is.” Daarom kiest imec bewust voor een 80/20-aanpak. Kleine stappen, gerichte pilots, experimenteren en bijsturen.
Een netwerk op het juiste moment
Net in die fase van zoeken en aftasten kwam het lerende netwerk Decarbonised Supply Chains van The Shift op Ann-Sophie’s pad. “Ik was naarstig op zoek naar oplossingen. En plots was daar een traject dat exact inspeelde op waar wij op dat moment stonden.”
De timing kon moeilijk beter. Wat volgde was geen klassiek opleidingstraject, maar een reeks open gesprekken met bedrijven uit totaal andere sectoren, telecom, bouw, verpakking. Verschillende realiteiten, maar opvallend gelijkaardige vragen.
In een kleine groep ontstond ruimte voor eerlijkheid. Over wat nog niet werkt. Over onzekerheden. Over hoe complex het soms is om vooruitgang te boeken. “Je merkt dat iedereen tegen dezelfde dingen aanloopt. Dat haalt er ook wat druk af. Het had iets therapeutisch. Tegelijk helpen concrete voorbeelden, herkenbare uitdagingen en vergelijkingspunten om intern het gesprek te voeren, en keuzes te onderbouwen.”
Wat nu volgt
Vandaag werkt imec aan een concreet klimaatactieplan voor scope 3. Vanuit aankoop ligt een groot deel daarvan al vast. Maar het traject blijft in beweging. Nieuwe data zal blijven komen. Leveranciers zullen verder evolueren, of achterblijven. Verwachtingen vanuit klanten en regelgeving zullen alleen maar toenemen.
“Het echte kantelpunt? Dat is wanneer leveranciers voelen dat er consequenties zijn aan niets doen. Liefst ook financieel, want dat komt meestal het hardst binnen. Duurzaamheid mag geen abstract gegeven meer zijn, het moet een integraal onderdeel worden van hoe we werken. Dat is voor mij het droomscenario.”
Want uiteindelijk ligt daar de kern van de uitdaging. Niet in het meten alleen. Niet in rapporteren. Maar in beweging krijgen wat vandaag nog buiten bereik lijkt.
Wil je net als Ann-Sophie werk maken van je grote bulk uitstoot in je waardeketen?
The Shift breekt je muren open en verzamelt de unusual suspects rond je tafel: collega’s uit andere sectoren, toonaangevende bedrijven, experts en beleidsmakers. Samen tackelen we je meest complexe duurzaamheidsuitdagingen. Want samen zie en kun je meer. Klaar om je supply chain klimaatproof te maken?
