30.000 leveranciers, één uitdaging

Bij het Leuvense imec, wereldleider in halfgeleideronderzoek, verschuift de klimaatuitdaging van de eigen organisatie naar de keten errond. Ann-Sophie Vanwinsen werkt vanuit de aankoopafdeling aan een aanpak die focust op actieve dialoog en gerichte actie.

imec staat aan de frontlinie van technologische innovatie. Als onderzoekscentrum in de halfgeleiderindustrie met klanten als Apple, Microsoft en ASML, verkent het dagelijks wat chips mogelijk maken in onze samenleving: van smartphones tot auto’s, en toepassingen die vandaag nog niet bestaan. Hoe maak je ze kleiner, efficiënter én tegelijk duurzamer?

“Toen we in 2023 voor het eerst onze volledige scope 3-uitstoot in kaart brachten, werd één ding meteen duidelijk: de echte uitdaging lag niet intern.” Meer dan 90% van de totale uitstoot bleek zich in de keten te bevinden. “Er gaat niets gebeuren met onze footprint als onze leveranciers niet mee bewegen.”

– Ann-Sophie Vanwinsen, Category Buyer bij imec

Een keten die zich niet zomaar laat meten

“Een groot deel van onze supply chain was eigenlijk een black box”, aldus Ann-Sophie. Met tienduizenden leveranciers en amper beschikbare productdata bleek nauwkeurige meting moeilijk. In het eerste jaar leverde slechts één leverancier een product carbon footprint aan.

Tegelijk evolueert die data continu. Nieuwe inzichten, nieuwe data en een groeiende maturiteit zorgen ervoor dat cijfers elk jaar verschuiven. Wat vandaag een baseline lijkt, is morgen alweer achterhaald. Een vast traject uittekenen wordt zo bijna paradoxaal.

Met 30.000 leveranciers wordt al snel duidelijk dat je niet alles en iedereen in beweging krijgt. “Je kunt al je leveranciers benaderen, maar dat levert zelden sterke resultaten op.” In plaats daarvan kiest imec voor focus. Niet iedereen tegelijk, maar een gerichte selectie: leveranciers die al verder staan, partners met een grote impact, en spelers waar nog veel potentieel zit.

Bij koplopers zit de hefboom in versnelling, leren van wat al werkt. Bij minder mature leveranciers begint het vaak bij de basis: uitleg geven, samen zitten, eerste stappen definiëren. “Soms gaat het gewoon over het uitleggen van scope 1, 2 en 3. Of samen kijken waar ze concreet kunnen beginnen.”

Van vragenlijst naar dialoog

Die aanpak vraagt ook een andere manier van werken. Vragenlijsten blijven een noodzakelijk vertrekpunt en geven een eerste beeld. Maar ze blijken zelden voldoende om echt vooruitgang te boeken. “Veel leveranciers verwijzen gewoon naar hun duurzaamheidsrapport, maar daarmee kom je niet tot op productniveau.”

De echte doorbraak ontstaat pas in gesprek. Dat betekent ook: voorbij de klassieke contactpersonen geraken. Niet alleen praten met sales, maar met mensen die inhoudelijk betrokken zijn: sustainability teams, LCA-experten of evengoed verantwoordelijken voor energie. Eens die aan tafel zitten, verandert de dynamiek.

“De gesprekken zijn vaak veel constructiever dan je zou verwachten.”

Intern moet het ook kloppen

Die externe beweging vraagt ook een stevige interne basis. Bij imec is dit niet louter een traject dat erbij wordt genomen. Het vraagt tijd, mensen en duidelijke keuzes. “Dit is geen activiteit die je naast je werk in een Excel kunt doen. Het is een dagtaak.”

Met steun van zowel de sustainability director als de aankoopdirecteur krijgt het thema gewicht binnen de organisatie. Dat vertaalt zich concreet: tijd vrijmaken, prioriteiten stellen, en het onderwerp structureel verankeren. “Ongeveer de helft van mijn tijd gaat naar duurzaamheid. Dat maakt dat je het echt kunt verankeren: meetings plannen, KPI’s definiëren, resultaten opvolgen.”

Wacht geen perfecte data af

Als we Ann-Sophie vragen naar de grootste valkuil antwoordt ze steevast: “wachten tot de data klopt”. In een context waar informatie continu evolueert, is perfectie geen realistisch startpunt. “Datakwaliteit zal nooit perfect zijn. Je moet durven starten met wat er is.” Daarom kiest imec bewust voor een 80/20-aanpak. Kleine stappen, gerichte pilots, experimenteren en bijsturen.

Een netwerk op het juiste moment

Net in die fase van zoeken en aftasten kwam het lerende netwerk Decarbonised Supply Chains van The Shift op Ann-Sophie’s pad. “Ik was naarstig op zoek naar oplossingen. En plots was daar een traject dat exact inspeelde op waar wij op dat moment stonden.”

De timing kon moeilijk beter. Wat volgde was geen klassiek opleidingstraject, maar een reeks open gesprekken met bedrijven uit totaal andere sectoren, telecom, bouw, verpakking. Verschillende realiteiten, maar opvallend gelijkaardige vragen.

In een kleine groep ontstond ruimte voor eerlijkheid. Over wat nog niet werkt. Over onzekerheden. Over hoe complex het soms is om vooruitgang te boeken. “Je merkt dat iedereen tegen dezelfde dingen aanloopt. Dat haalt er ook wat druk af. Het had iets therapeutisch. Tegelijk helpen concrete voorbeelden, herkenbare uitdagingen en vergelijkingspunten om intern het gesprek te voeren, en keuzes te onderbouwen.”

Wat nu volgt

Vandaag werkt imec aan een concreet klimaatactieplan voor scope 3. Vanuit aankoop ligt een groot deel daarvan al vast. Maar het traject blijft in beweging. Nieuwe data zal blijven komen. Leveranciers zullen verder evolueren, of achterblijven. Verwachtingen vanuit klanten en regelgeving zullen alleen maar toenemen.

“Het echte kantelpunt? Dat is wanneer leveranciers voelen dat er consequenties zijn aan niets doen. Liefst ook financieel, want dat komt meestal het hardst binnen. Duurzaamheid mag geen abstract gegeven meer zijn, het moet een integraal onderdeel worden van hoe we werken. Dat is voor mij het droomscenario.”

Want uiteindelijk ligt daar de kern van de uitdaging. Niet in het meten alleen. Niet in rapporteren. Maar in beweging krijgen wat vandaag nog buiten bereik lijkt.

Wil je net als Ann-Sophie werk maken van je grote bulk uitstoot in je waardeketen?

The Shift breekt je muren open en verzamelt de unusual suspects rond je tafel: collega’s uit andere sectoren, toonaangevende bedrijven, experts en beleidsmakers. Samen tackelen we je meest complexe duurzaamheidsuitdagingen. Want samen zie en kun je meer. Klaar om je supply chain klimaatproof te maken?

Meer weten

E-BIOM

E-BIOM heeft als ambitie de strategische kracht van biodiversiteit zichtbaar te maken door die centraal te plaatsen in territoria en businessmodellen. Door een adviesbureau te combineren met een laboratorium ontwikkelt E-BIOM wetenschappelijke expertise, tools en indicatoren die biodiversiteit omzetten in concrete hefbomen voor actie, afgestemd op de regelgevende en strategische noden van bedrijven en overheden.

imec vzw

Imec is het wereldwijd toonaangevende onafhankelijke onderzoekscentrum voor nano-elektronica. Met sterk talent, geavanceerde infrastructuur en een breed partnernetwerk werkt imec aan doorbraken in microchips die kleiner, sneller, betaalbaarder en duurzamer zijn. Door nanotechnologie te combineren met data en AI ondersteunt imec toepassingen voor een slimmere en betere toekomst.

VUB omarmt innerlijke groei

Wat als duurzame transitie begint bij leiderschap van binnenuit? Het House of Sustainable Transitions verbindt persoonlijke groei met systeemverandering.

Igor Vervoort is een bevlogen stem binnen de duurzaamheidsbeweging en coördinator van het House of Sustainable Transitions (HOST), een onderzoeksplatform aan de VUB. De organisatie brengt onderzoekers en pioniers samen rond duurzaamheidsvraagstukken, met bijzondere aandacht voor de rol van de innerlijke dimensie in transitieprocessen. Igor nam deel aan The Inner Shift, het lerend netwerk van The Shift rond de Inner Development Goals (IDG’s).

“Je hoort vaak over de Sustainable Development Goals of systeemverandering. Maar er is ook innerlijk werk nodig — en de IDG’s bieden een krachtig kader om dat te verkennen.”

Vanwaar je interesse in The Inner Shift?

Aan onze universiteit had professor Cathy Macharis – medeoprichter van HOST – de Inner Development Goals al geïntroduceerd in haar duurzaamheidsvakken. HOST vertrekt altijd al vanuit een systemisch perspectief, en van daaruit groeide ook de interesse in de innerlijke dimensie. Ik kende de IDG’s dus al oppervlakkig, maar had ze nog niet echt in de diepte verkend. Toen ik het programma van The Inner Shift zag, voelde dat als het juiste moment om erin te duiken, te ervaren, te reflecteren en inzichten op te doen die ons werk bij HOST konden verrijken. En het vooruitzicht om dit samen met andere geëngageerde leden van The Shift te doen, maakte het des te aantrekkelijker.

Welke IDG-thema’s spraken je persoonlijk het meest aan?

De eerste sessie, rond Being, was bijzonder krachtig. Ze ging over jezelf gronden — wie je bent, hoe je in de wereld staat. Dat is zowel op persoonlijk als professioneel vlak heel relevant. Maar ook de sessie over Collaborating raakte iets bij mij. Samenwerken zit in het DNA van HOST. Het was verrijkend om niet alleen de theorie te bespreken, maar ook om samen oefeningen te doen die dit concreet maken.

Was er iets dat je onderweg verraste?

Ik was positief verrast door hoeveel zorg er ging naar de groepsbegeleiding. Elke sessie begon met een openingsmoment, een korte meditatie of reflectie. Alleen dat al was een praktische toepassing van de IDG’s. Het creëerde ruimte – en die ruimte maakte echt een verschil.

Wat neem je mee uit deze ervaring?

Eigenlijk het hele kader. Elk van de vijf IDG-dimensies – Being, Thinking, Relating, Collaborating, Acting – kan bijdragen aan hoe we werken, groeien en wat we als organisatie kunnen betekenen. Ik zie veel potentieel om hier nog meer ruimte voor te maken binnen onze onderzoeksgemeenschap aan de VUB, zeker voor jonge onderzoekers en studenten. Het is een waardevolle bril.

En ik ben ook trots dat we intussen officieel een IDG Hub zijn geworden met HOST – nu het IDG Brussels House of Sustainable Transitions Hub. Ons doel is om het IDG-kader in de praktijk te brengen. We zijn daar al mee gestart via een IDG Lab rond co-creatie, verbinding en transformatie, én een workshop over klimaatconstellaties voor duurzame transitie. En dat is nog maar het begin — er komen nog meer activiteiten en leertrajecten aan.

De persoonlijke groei van impact-investeerder Caroline Limbosch

Impact begint binnenin. Caroline Limbosch, CFO bij Impact Finance, vertelt hoe innerlijke groei, moed en verbinding cruciaal zijn om van gesprek naar beweging te gaan.

Regeneratief leiderschap door de ogen van een zenmonnik

In een wereld gekleurd door urgentie en systeemcrisissen pleit zenmonnik Bart Weetjens voor leiderschap dat begint bij jezelf. Geen snelle oplossingen, wel diepe transformatie.

Eigenaarschap als sleutel voor echte verandering

Luc De Jaeger (Funds For Good) en Peter Depauw (Steward-owned) tonen hoe nieuwe eigenaarschapmodellen financiële winst koppelen aan maatschappelijke impact.

Bij The System Shift geloven we dat betekenisvolle verandering begint van binnenuit begint, en groeit door gedeeld leren. Wil je je verdiepen wat jou een veerkrachtige voorvechter voor duurzaamheid maakt, binnen jouw organisatie en daarbuiten?

Leer meer

Société Royale Forestière de Belgique – Koninklijke Belgische Bosbouwmaatschappij

De Koninklijke Belgische Bosbouwvereniging (RFSB) zet zich sinds 1893 in voor het behoud en de promotie van bossen in al hun veelzijdigheid. Ze stimuleert duurzaam bosbeheer van hoge kwaliteit, biedt opleiding in bosbouwtechnieken en richt zich op klimaatadaptatie en bescherming van biodiversiteit.

KlimaatContact vzw

KlimaatContact is hét Vlaamse expertisecentrum voor klimaatpsychologie en dialoog. We zetten klimaatbezorgdheid om in actie en helpen omgaan met weerstand. Met workshops versterken we moed, vaardigheden en verbinding zodat organisaties echt in beweging komen. Onze focus ligt op je positieve ecologische impact op anderen.

Belgian Travel Confederation

De Belgian Travel Confederation verenigt de toeristische sector rond vier pijlers: certificatie (CERta-label), educatie, datagedreven inzichten en duurzaamheid. Via samenwerking en een sterke focus op duurzame ontwikkeling willen we het herstel én de toekomst van de sector versterken.

The Cornerstone

The Cornerstone focust op sociale duurzaamheid en impact, met aandacht voor de ‘S’ in ESG. We helpen organisaties sociale impact te integreren in hun strategieën via methodes als Theory of Change, Social Return on Investment en mensenrechtenbeoordelingen. Zo versterken we hun maatschappelijke waarde en stimuleren duurzame groei.

UHasselt

UHasselt is een jonge en dynamische universiteit met twee campussen in Diepenbeek en Hasselt en zeven onderzoeksinstituten. Onder het motto “Knowledge in action” werkt ze aan een innovatieve en duurzame toekomst voor de regio.

Jane Goodall Institute Belgium

JGI Belgium streeft naar een gezonde planeet waar mensen in harmonie leven met elkaar, de natuur en dieren. Onze natuurherstelprojecten creëren ecosystemen en betrekken mensen van alle leeftijden. Met Roots & Shoots inspireren we jongeren om duurzaam te leven, respect te tonen en actief te zijn voor dieren, mens en milieu.